امر به معروف و نهي از منكر

نگارش:فاطمه رحيمي
]قل للمومنین یغضوا من ابصار هم و یحفظوا فروجهم ذلک ازکی لهم ان الله خبیر بما یصنعون[ «30 نور»
] قل للمؤمنات یغضضن من ابصارهن و یحفظن فروجهنّ و لا یبدین زینتهنّ الا ما ظهر منها[ «31 نور»
فرزندم نگاه خود را از نامحرم دور کن تا دلت محل تابش پاکی‌ها باشد و تیر هوس آن را مجروح نسازد آیا انسان عاقل به زخمی شدن خودش کمک می‌نماید!
فرزندم هر انسانی حریمی دارد که حفظ شخصیت او در گرو حفظ حریمش است حریم زن حفظ حجاب و حریم مرد نیز داشتن پوشش مناسب ‌شأن اوست!
دخترم زینت آلات خود را از نامحرمان بپوشان زیرا که زینت حقیقی تو همان حفظ حریم انسانی توست و این ابزار نباید مایه غرور و مباهات تو شود زیرا جستن زیبایی و زینت خود در آن ابزار به معنای راضی نبودن به شخصیت انسانی خودت است!
خداوند در سوره احزاب آیه 59 نیز خطاب به پیامبر فرموده است که برای خود زنان بهتر است که خود را با پوشش مناسب بپوشانند.
]و انزلنا من السماء ماء طهورا[ (48 فرقان)
]ان الله یحب التوابین و یحب المتطهرین[ (222 بقره)
فرزندم به مسلمانی خود افتخار کن! اسلام دین پاکی‌ها، طهارت و خوبی‌هاست تعالیم بسیاری درباره آداب مسواک زدن، خوشبویی، طهارت و شستن، وضو و پاکی لباس و مکان دارد به آنها عمل کن و آنگاه خود را صد چندان زیبا می‌بینی.
]ای کسانی که ایمان آورده‌اید خود و خانواده خود را از آتشی که آتشگیر‌ه‌اش مردم و سنگها هستند نگه دارید... [(تحریم 16)
فرزندم آیا دوست داری خود را در میان آتش اندازی یا آتش مهیبی در اطراف خود ایجاد کنی که هیچ راهی برای خاموشی آن نیست! پس از نگاه شهوت آلود و روابط نامشروع با نامحرم دوری گزین که فسادش آتشی به جانت خواهد کشید.
امام صادق (ع) در این مورد می‌فرمایند: باید به انجام آن چه خدا فرمان داده است فرمان دهی و از آن چه خدا منع نموده است منع کنی. اگر از تو اطاعت کردند آنان را از آتش خود حفظ کرده‌ای و اگر نافرمانیت کردند تو وظیفه‌ات را انجام داده‌ای. میزان الحکمه . ج 6 (2688)
دخترم آیا دوست داری به پا کننده آتش باشی که دامنش خودت و جامعه‌ات را بگیرد پس با نرمش زنانه سخن مگو و قلب و روح خودت و دیگری را آلوده مساز.
امام صادق (ع) از قول پیامبر خدا (ص) می‌فرمایند: گناه را اگر بنده پنهانی انجام دهد جز به گناهکار زیان نمی‌زند اما اگر آشکارا انجام دهد و کسی به او اعتراض نکند زیانش به همگان می‌رسد. میزان الحکمه (2694)
]عاشرو هن بالمعروف[ (19 نساء)
]لاخیر فی کثیر من نجواهم الامن امر بصدقه او معروف[ ( 114 نساء)
فرزندم درباره دیگران به نیکی سخن بگو چنانچه دوست داری آنان درباره تو اینگونه سخن بگویند.
قرآن کریم ]گفت من با کار شما دشمنم [ (شعراء 168)
امام علی (ع) هر که به کردار عده‌ای راضی باشد مانند کسی است که همراه آنان آن کار را انجام داده باشد و هر کسی به کردار باطلی دست زند او را دو گناه باشد گناه به جا آوردن آن و گناه راضی بودن به آن .
امام جواد (ع) هر کس کار زشتی را نیک شمارد در آن شریک باشد. میزان الحکمه (2695)
فرزندم اگر پاکی و زیبایی دینت را تجربه کرده‌ای نباید زشتی‌ها تو را مدهوش سازد تجمل‌پرستی، مدپرستی، احساس حقارت و کمبود شروع بیماری بسیار خطرناکی است که نتیجه‌ای جز افسردگی و پوچی ندارد چرا خود را شریک چیزی می‌سازی که عاقبت خوبی ندارد.
]ای کسانی که ایمان آورده‌اید چرا می گویید آن چه را که خود عمل نمی‌کنید[ (صف 2)
امام علی (ع) می‌فرمایند: به آن چه فرمان می‌دهی خود بیش از همه عمل کن و از آن چه باز می‌داری خود بیش از همه خودداری کن. میزان الحکمه (12772)
فرزندم اگر معروفی را به تو یادآوری نمودند و خود گوینده عامل به آن عمل نبود نباید امتناع ورزی زیرا چه بسا ظرفیت وجودی تو مناسب پذیرش و عمل به آن است و تو از او شایسته‌تر به انجام آن عمل هستی.
زیرا پیامبر خدا در جای دیگر می‌فرمایند: به خوبی فرمان دهید گرچه خود بدان عمل نکنید و از زشتکاری بازدارید هر چند خودتان از همه آنها اجتناب نکنید. (میزان الحکمه 12776)
]ان الصلاه تنهی عن الفحشاء و المنکر [ (عنکبوت 45)
فرزندم نماز را بپای دار! آیا دوست داری در خانه‌ای زندگی کنی که بر ستون استوار نباشد و یا خانه‌ات را بر جایی که سیلاب می‌گذرد بنا نمایی. براستی که نماز تو را از هر گونه زشتی و بدی باز می‌دارد چه پیشگیری بهتر از این که از انجام معصیت دور باشی تا در گرداب هلاکت گرفتار نشوی!
هر گاه برای انجام نماز می‌شتابی چندین خیر و نیکی توأم با یکدیگر شامل حالت می‌شود حضور در پیشگاه معشوق و معبود حقیقی، راز و نیاز با وجودی که بهترین خیرخواه و دلسوز توست، حفظ پاکی و طهارت جسم و مکان، و اگر جماعت باشد پیوند برادری و برابری ایمانی با همنوعان و رسیدگی به حال ضعیفان و هزاران فضیلت دیگر! آیا کدام عمل بهتر است جز این است عملی که انجامش این همه خوبی به دنبال داشته باشد!
فرزندم در هنگام روبه رو شدن با گنهکاران با آنان گشاده رو مباشید.
قرآن کریم می‌فرماید ]و چون ببینی که در آیات ما از روی عناد گفتگو می‌کنند از آنها رویگردان شو تا به سخنی جز آن بپردازند و اگر شیطان تو را به فراموشی افکند چون به یادت آمد با آن مردم ستمکار منشین.[ (انعام 68)
خدای عزوجل به ایوب فرمود آیا می‌دانی گناه تو نزد من چه بود که گرفتارت ساختم؟ عرض کرد: پروردگارا، نه فرمود: زیرا تو نزد فرعون رفتی و دو کلمه به چرب زبانی سخن گفتی. (میزان الحکمه 12807)
فرزندم گمان نکن که عدم شرکت در محافل و مجالس لهو و لعب تو را از نعمت بسیار محروم کرده است زیرا شرکت در آن مجالس نعمت خوبی‌ها و پاکی‌ها را از تو سلب خواهد کرد لذت جسمانی و مادی موقتی تنها ثمره‌اش پریشان حالی و احساس پوچی و عادت به گناه و زشتی است چرا قدم در بیابانی می‌گذاری که شخصیت واقعی خودت را گم نمایی و سالیان متمادی گمگشته و سرگردان باشی.
فرزندم وقتی کتابی مانند قرآن و پیامبری مانند محمد (ص) را داری به آن مباهات کن با عشق و نشاط به تعالیمشان عمل کن آیا جز خیر و نیکی و صلاح تو را می‌خواهند اگر اهل اندیشه باشی درک می‌کنی که بهترین و پربارترین لحظات زندگی زمان تلاوت آیات قرآن و عمل به تعالیم خدا و پیامبر (ص) و ائمه اطهار علیهم السلام است زیرا مسلماً دین اسلام جز خوبی و زیبایی چیزی ندارد.
آنچه در وجوب امر به معروف و نهی از منکر شرط نیست.
به پیامبر خدا (ص) عرض شد: ما تنها به چیزهایی امر و نهی می‌کنیم که خودمان به طور کامل آنها را رعایت کنیم حضرت فرمود: نه، بلکه به خوبی‌ها فرمان دهید هر چند خودتان به همه آنها عمل نکنید و از زشتی‌ها بازدارید، گرچه خود از همه آنها خودداری نورزید. (میزان الحکمه 12779)
کمترین مرتبه نهی از منکر
پیامبر خدا (ص) فرمود: هر یک از شما منکری را دید و با دست خود آن را تغییر داد، وظیفه‌اش را انجام داده است و کسیکه نتواند با دستش آن را تغییر دهد و با زبانش تغییر داد وظیفه‌اش را انجام داده است و کسیکه نتواند با دست و زبانش تغییر دهد و در قلبش آن را انکار کند وظیفه‌اش را انجام داده است و این ضعیف‌ترین مرحله ایمان می‌باشد. (میزان الحکمه 12781)
مردی سخنرانی امام علی (ع) را قطع کرد و پرسید: از مرده در میان زندگان برای ما سخن بگو. حضرت فرمود: کسیکه منکر را با قلب و زبان و دستش انکار کند همه خصلت‌های نیک را به چنگ آورده است و کسیکه منکر را با قلب و زبانش انکار کند و با دست در صدد تغییرش برنیاید دو خصلت نیک را به دست آورده است و کسیکه منکر را با قلبش انکار کند و با زبان و دست خود به منکر کاری نداشته باشد او مرده‌ای است در میان زندگان. (میزان الحکمه 12782)
فرزندم! اسلام نگفته از نیکویی‌هایی خوردن و آشامیدن بپرهیزید و نیز در جایی نیاورده که زیبا نپوشید و زیبا سخن نگویید و از زینت آلات استفاده نکنید بلکه اسلام فرموده است: چنان از مواهب دنیوی استفاده کنید که مایه فساد و تباهی شما و دیگران نشود آیا اگر برکه‌ای آب گوارا در جلو روی شما و یا مردابی متعفن پشت سر شما باشد به سوی کدامیک می‌روید.
فرزندم با مادر و پدرت تندی نکن امام صادق (ع) به فردی که به مادرش تندی نموده است فرمودند مگر نمی‌دانی که شکم مادرت منزل تو بود؟ دامان مادرت گهواره تو و شیر مادر غذای تو؟ پس با او خشن مباش.
امام علی (ع) فرمودند: بسا گفتار که اثرش بیشتر است از حمله نمودن و برجستن، مراد این است که بسا شخصی خردمند به گفتار کاری انجام می‌دهد که به شمشیر و کنک انجام نگیرد زیرا اثر گفتار بیشتر خواهد بود. حکمت (365)
امام علی (ع) فرمودند: دنیا (به زینت و آرایش خود) فریب می‌دهد و (به بلا و گرفتاری‌هایش) زیان می‌رساند و (به سرعت و شتاب) می‌گذرد (از آنها جدایی می‌نماید) خداوند سبحان (بر اثر حقارت و پستی دنیا) راضی نگشت که آن را پاداش دوستان خود و کیفر دشمنانش قرار دهد .... (حکمت 407)




ای غزالی گریزم از یاری که اگر بد کنم نکو گوید
مخلص آن شوم که عیبم را همچو آینه رو به رو گوید
نه که چون شانه با هزاران زبان پشت سر رفته، مو به مو گوید
امر به معروف، نشانه عشق انسان به مکتب است
نشانه علاقه انسان به سلامت جامعه است
نشانه فطرت بیدار جامعه است.
اگر می‌خواهید امر به معروف و نهی از منکر شما تأثیری جدی داشته باشید خود در انجام آن پیشی گیرید امام علی (ع) می‌فرمایند: ای مردم به خدا سوگند شما را به طاعتی تشویق نمی‌کنم مگر قبل از شما به آن پیشی گیرم.
برگرفته از اینترنت

منـابع
- قرآن کریم
- نهج البلاغه فیض الاسلام
- میزان الحکمه حجت الاسلام محمدمحمدی ری شهری، ترجمه حمیدرضا شیخی
- اینترنت (مقالات امر به معروف و نهی از منکر)